Mide Fıtığı
Mide fıtığı nedir? Nasıl tedavi edilir?

Yemek borusunun devamı olan mide normalde karın boşluğunda bulunur. Mide fıtığı demek karın boşluğu içerisinde bulunan midenin bir bölümünün göğüs boşluğuna doğru kayması halidir. Mide fıtığı tıp dilinde “hiatal herni” olarak adlandırılır.

İçindekiler
Mide Fıtığı (Hiatal Herni) Nedir?

Sindirim sisteminin en geniş kısmı olan mide; anatomik olarak tamamen karın boşluğu içinde yer alır. Genetik yatkınlık ve yaşam şekli sonucunda midenin bir kısmının göğüs boşluğuna doğru çıkması durumuna ise  mide fıtığı denir. 

Mide Fıtığı (Hiatal Herni) Neden Oluşur?

Göğüs ve karın boşluğumuzu ayıran kubbe şeklindeki kas tabakasına “Diyafragma” denir. Mide; diyafragma kasının tam orta kısmındaki küçük bir açıklığından yemek borusunun devamı olacak şekilde karın boşluğu içinde konumlanmıştır. Göğüs boşluğu solunum fonksiyonu nedeniyle vakum etkisi yaptığı için karın boşluğundaki organlardan başta mide olmak üzere çekmeye  çalışır. Dolayısıyla mideyi karın boşluğunda tutan güç diyafragma kası ve mideyi karın boşluğunda askı şeklinde tutan bağlardır.

Genetik yatkınlık ve yaşlanma zaman içinde bu kasların ve bağların zayıflamasına neden olduğu için özellikle 45-50 yaşından sonra insanların yarısından fazlasında midenin yemek borusuna yakın olan kısmı göğüs boşluğuna doğru kayarak mide fıtığına yol açar.  Öte yandan karın içi basıncını artışına yol açan kronik kabızlık, ağır kaldırma, kronik öksürük, sigara kullanımı ve obezite gibi durumlar da mideyi karın boşluğunda tutan kasların zayıf düşmesine yol açtığı için mide fıtığına yol açabilir.

Ayrıca son yıllarda obezitenin tedavi için sıkça yapılan tüp mide ameliyatı sonrasında mide fıtığı ve reflü oldukça yaygın bir sorun olarak görülmektedir. Bunun nedeni tüp mide ameliyatı sonrasında mideyi karın içinde tutan asıcı bağ dokusunun bozulması ve ince uzun biçimde tüpleşen midenin göğüs boşluğuna daha kolay kaymasından kaynaklanır.

Mide Fıtığı (Hiatal Herni) Hangi Belirtiler Gösterir?

Mide fıtığına bağlı rahatsızlık hissi genellikle reflü olup olmadığıyla ilişkilidir.  Reflü mide içeriğinin yemek borusuna doğru geri kaçması demektir. Mide fıtığı olanların çoğunda reflü durumu da görülür. Reflü en çok göğüste yanma, ekşime, ağıza acı su gelmesi, gece öksürükleri ve ses kısıklığı gibi belirtiler ile kendini gösterir. Dolayısıyla reflü olmadığı durumlarda mide fıtığı belirti vermez. Çok nadiren mide fıtıkları sıkışarak şiddetli karın ağrısı, bulantı ve kusmaya neden olabilir.

Mide Fıtığı (Hiatal Herni) Nasıl Teşhis Edilir?

Şikayete yol açmayan çoğu mide fıtığı çoğunlukla başka bir sebeple göğüs ve karın bölgesine yönelik çekilen bilgisayarlı tomografi görüntülerinde ortaya çıkar. Reflü benzeri şikayeti olanlarda ise mide fıtığının olup olmadığı gastroskopi denilen üst sindirim sistemi endoskopisi sırasında saptanır.

Mide Fıtığı (Hiatal Herni) İle Reflü İlişkisi?

Mide fıtığı ve reflü genellikle midenin yemek borusu ile birleştiği yerdeki kas ve bağ dokusu sorunlarından kaynaklanır. Benzer sorunlardan dolayı mide fıtığı ve reflü hastalığı ayrı ayrı görülebilirse de yaygın olarak daha çok  birlikte görülür ve tedavileri benzer şekilde yapılır

Mide Fıtığı (Hiatal Herni) Nasıl Tedavi Edilir?

Mide fıtığı teşhis edilmiş ancak reflü şikayetleri yoksa tedavi etmeye gerek yoktur. İstisnası fıtığın sıkışması durumudur. Çünkü fıtık sıkışması acil tedavi edilmesi gereken bir hastalıktır.

Mide fıtığı ile birlikte reflü şikayetleri varsa öncelikle beslenme değişikliğine gidilmelidir. Kişi reflü şikayetlerini arttıran yiyecek ve içecekleri fark edip not etmelidir. Reflüyü azaltmak için aşırı yemeden kaçınmalı ve yatmadan birkaç saat önce beslenmemelisiniz. Mide asidini azaltan ilaçlardan fayda görenler bu tür ilaçlardan da destek alabilirler.

Mide Fıtığı (Hiatal Herni) Ne Zaman Ameliyat Edilmelidir?

Mide fıtığı ameliyatına karar vermeden önce mutlaka yemek borusu ve mide endoskopi yardımı ile kontrol edilmelidir. Yemek borusunun mide ile birleştiği yerde kızarıklık ve ülserler reflü kanıtıdır. Endoskopi kontrolünde mide fıtığının boyutu da kolaylıkla tespit edilebilir. İlaç desteği ve beslenme kontrolüne rağmen reflü şikayetleri devam eden ve bu yüzden yaşam kaliteleri bozulan kişilere mide fıtığı ameliyatı planlanmalıdır.l

Mide Fıtığı (Hiatal Herni) Nasıl Ameliyat Edilir?

Mide fıtığı ameliyatı laparoskopik cerrahi yani kapalı yöntemle yapılmalıdır. Ameliyat kamera eşliğinde dört beş adet 5mm ila 10mm arasındaki küçük kesilerden gerçekleştirilir. Ameliyat esnasında göğüs boşluğuna doğru fıtıklaşan mide karın içine doğru çekilir ve diafragma gevşekliği güçlendirilir. Daha sonra midenin en geniş yeri olan fundus kısmı yemek borusunun etrafına bir manşon gibi sarılarak mide içeriğinin yemek borusuna geri kaçışı engellenir. Bu ameliyata “nissen fundoplikasyon” ismi verilir. Nissen fundoplikasyon ameliyatı hem mide fıtığının tamiri hem de reflünün engellenmesi için oldukça etkin bir ameliyat yöntemidir.

Sık Sorulan Sorular

  • Mide fıtığı kansere neden olur mu?

    Mide fıtığı yüzünden kanser meydana gelmez. Ancak mide fıtığı ile birlikte reflü varsa yemek borusunun mide ile birleştiği yerde uzun dönemde kanser oluşma riski oluşur. Bu yüzden mide fıtığı ile birlikte reflü durumu varsa mutlaka tedavisi yapılmalıdır.

  • Mide fıtığı en çok kimlerde görülür?

    Mide fıtığı her yaşta ve her iki cinsiyette görülebilir. Ancak mide fıtığı yaşlılarda, ağır işler yapanlarda, kilolularda, sürekli kabızlık sorunu yaşayanlarda, kronik öksürüğü olanlarda daha sık görülür.

  • Mide fıtığı ağrı yapar mı?

    Mide fıtığı ile birlikte reflü yoksa genellikle ağrı olmaz. Ancak büyük mide fıtıkları gaz sıkışması ve midenin fıtıklaşan kısmının sıkışması durumunda ağrı olabilir.

  • Mide fıtığı ameliyatlarından sonra tekrar mide fıtığı tekrar eder mi?

    Mide fıtığı ameliyatından sonra ağır işle yapanlarda, kilo alanlarda, sigara içenlerde, kabızlık ve sürekli öksürük durumunda mide fıtığı tekrara edebilir.

  • Mide fıtığı ameliyatından sonra yutma güçlüğü olur mu?

    Mide fıtığı ameliyatından sonra gevşek olan yemek borusu mide bağlantısı bir manşon gibi sarıldığı için ilk zamanlarda katı besinleri yutarken zorlanma olabilir. Uygun şekilde yapılan ameliyatlarda ise bu sorun zaman içinde kaybolur.

  • Mide fıtığı ameliyatı olanlar nasıl beslenmelidirler?

    Mide fıtığı ameliyatından sonra reflüyü de engellemek için midenin en geniş yeri yemek borusunun karın içindeki bölümüne bir manşon gibi sarıldığı için mide hacmi eskisine göre önemli oranda azalır. Dolayısıyla mide küçüldüğü için eski porsiyon miktarlarında yiyecek tüketilemez. Eski alışkanlıkla fazla yendiği zaman aşırı şişkinlik ağrı ve kusma olabilir. Bu yüzden mide fıtığı ameliyatı olanlar başlangıçta oldukça küçük porsiyonlar tüketmelidirler.

  • Mide fıtığı ameliyatı olanlar kilo verir mi?

    Mide fıtığı ameliyatından sonra mide hacmi önemli oranda küçüldüğü için az yiyecekle erken doyma hissedilir. Bu durum günlük daha az miktarda kalori alımına ve kilo vermeye yol açar. Genel olarak mide fıtığı ameliyatı olanlar toplam ağırlıklarının %15-20’sini verirler.

  • Mide fıtığı ameliyatı olanlar ne zaman taburcu edilirler?

    Genellikle bir gece hastanede kaldıktan sonra hastalar taburcu edilebilir. İlk haftalar ağırlık kaldırmaktan kaçınılmalıdır.

  • Mide fıtığı ameliyatından sonra ne zaman işe dönülür?

    Masa başı işler yapanlar birkaç gün içinde işe dönebilirler. Ağır işlerde çalışanlar ise en az 3-4 hafta sonra temkinli şekilde çalışmalıdırlar.

  • Mide fıtığı ameliyatlarının fiyatları ne kadardır?

    Fiyatlar cerrahın deneyimine ve ameliyatın yapılacağı hastaneye göre değişir.